ENERJİ SEKTÖRÜ ve BORSA

Yazılar Eyl 01, 2020

Enerji sektörü; petrol, gaz ve yenilenebilir kaynakların araştırılmasına, üretilmesine ve pazarlanmasına odaklanan şirketlerden oluşur. Popüler enerji sektörü hisse senetleri, temel olarak petrol veya gaz rezervlerinin araştırılmasıyla ilgilenen ve yukarı yönlü trenddeki şirketleri içerir.

Küresel çapta bilinen en ünlü enerji şirketleri arasında Devon Enerji, Concho Resources Inc., Chevron Corporation ve ConocoPhillips Company gibi şirketler bulunur. Ülkemizde ise Naturel Enerji (NATEN), Odaş Elektrik (ODAS) gibi şirketler enerji sektörünün en bilinen şirketleri arasındadır.

2020 yılının başlarında gördüğümüz petrol fiyatları savaşı ve hala içinde bulunduğumuz Covid19 salgını, petrol fiyatlarını Nisan ayında rekor düşüşe sürüklemişti ve hisseler keskin düşüş yaşamıştı. Haziran ayından itibaren petrol talebinde artış görülmesi ve fiyatların yükselmesiyle birlikte hisselerde de bir miktar toparlanma görüldü.

Enerji Sektörleri Nelerdir?

Enerji sektörü, küresel ekonomi için yakıt, elektrik üretir ve bunları tedarik eder. Aşağıdaki faaliyetlerde yer alan şirketler enerji sektörü kapsamına girmektedir:

-Petrol, doğal gaz ve ilgili sıvıların (NGL) araştırılması ve üretimi,
-Doğal gaz ve sıvıların taşınması, işlenmesi ve depolanması,
-Elektrik üretimi veya sıvı yakıt yapmak için kullanılan kömür, uranyum ve bitüm (petrol kumları) madenciliği ve işlenmesi,
-Petrol ürünlerinin rafine edilmesi, pazarlanması ve dağıtımı,
-Elektrik üretimi (fosil yakıtlar ve yenilenebilir enerji gibi daha temiz kaynaklar tarafından üretilir) ve elektrik ve doğal gazın kamu hizmetleri tarafından dağıtımı.

Oldukça geniş olan enerji sektörüne yatırım yapmak isteyen yatırımcıların bu sektörün ekonomi için çok önemli olduğunu unutmamaları gerekir. Ekonomilerin ihtiyaç duyduğu enerji sağlanmazsa birçok problem ortaya çıkar.

Enerji Sektörüne Nasıl Yatırım Yapılır?

Enerji sektörü yatırımcılar için zorlu ve riskli bir sektördür. Bunun nedeni ise enerji fiyatlarının aniden yukarı veya aşağı yönlü değişim yaşayabilmesi ihtimalidir. Bu ani değişimler hem sektör üzerinde hem de küresel çapta büyük bir etkiye sahip olabilir. Bunun en yakın örneğini ise bu yıl içerisinde gördük. Covid19 salgının ardından petrol fiyatlarındaki ani düşüş ve talebin dibe çakılması bize enerji sektörünün riskini anlatmış oldu. Petrol şirketlerinin hisse senedi fiyatları büyük baskı altına girdi ve bazı şirketler iflas başvurusunda bulundu.

Emtia fiyatlarındaki volatilitenin enerji sektörü üzerindeki etkisi nedeniyle, yatırımcılar aşağı yönlü riski her zaman göz önünde bulundurmalıdır. Yani portföyün büyük bir kısmının veya tamamının enerji sektörüne ayrılmaması risk yönetimi açısından önemlidir. Bununla birlikte, sektör araştırması yapılırken iflas etmesi beklenmeyen şirketlere odaklanmak gerekir.

Bir Enerji Şirketinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Bir enerji şirketinin gücünü artıran ve daha düşük riskli olmasını sağlayan bazı faktörler bulunur. Bu faktörlere dikkat edildiği takdirde yatırımcıların kendilerine uygun enerji şirketini bulmaları kolaylaşacaktır. Söz konusu faktörler şunlardır:

-Düşük üretim maliyetlerine sahip ve piyasadaki fiyat dalgalanmalarına minimum düzeyde maruz kalan, istikrarlı gelire sahip şirketler,
-Yüksek kredi notu,
-Yüksek likidite (nakit ve borçlanma kapasitesi),
-Güçlü bilanço,
-İyi seviyede bir temettü ödeme oranı,
-Temettü sonrası ücretsiz nakit akışı ve borçların ihtiyatlı kullanımı ile finanse edilen sermaye harcaması programları.

Bu özelliklere sahip enerji şirketleri, kaçınılmaz veya ani trend değişimlerinde daha iyi performans gösterirler. Bununla birlikte, sektörün güçlü şirketleri yatırımcılar için daha iyi yatırım fırsatları  da ortaya çıkarabilir.

Türkiye'de Enerji Sektörü Firmaları

Türkiye'de Borsa İstanbul'da işlem gören birçok enerji şirketi bulunuyor. Bunlar arasında:

AKENR - AKENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
AKSEN - AKSA ENERJİ ÜRETİM A.Ş.                    
AKSUE - AKSU ENERJİ VE TİCARET A.Ş.        
AYEN - AYEN ENERJİ A.Ş.                                      
BMELK - BOMONTİ ELEKTRİK MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK İNŞAAT TURİZM VE TİCARET A.Ş.                          
ENJSA - ENERJİSA ENERJİ A.Ş.                            
NATEN - NATUREL YENİLENEBİLİR ENERJİ TİCARET A.Ş.
ODAS - ODAŞ ELEKTRİK ÜRETİM SANAYİ TİCARET A.Ş.

ZOREN - ZORLU ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
AYGAZ - AYGAZ A.Ş.
TÜPRAŞ-TÜRKİYE PETROL RAFİNERİLERİ A.Ş.
IPEKE - İPEK DOĞAL ENERJİ KAYNAKLARI ARAŞTIRMA VE ÜRETİM A.Ş.
ALMAD - ALTINYAĞ MADENCİLİK VE ENERJİ YATIRIMLARI SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
KOZAL - KOZA ALTIN İŞLETMELERİ A.Ş.
KOZAA - KOZA ANADOLU METAL MADENCİLİK İŞLETMELERİ A.Ş.
PRKME - PARK ELEKTRİK ÜRETİM MADENCİLİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.*

BİST Elektrik'te (XELKT) yıllık bazda en iyi performans gösteren ilk 3 hisse NATEN, ODAS ve AKENR oldu.


Enerji sektörü küresel ekonomi için hayati önem taşır. Enerji olmadan ticaret veya seyahati sürdürebilmek mümkün değil -en azından şimdilik. Bununla birlikte, Covid19 salgınında görüldüğü gibi ekonomiler yavaşladığında, enerji talebi ve fiyatları üzerinde büyük bir baskı oluşabilir ve ani değişimler yaşanabilir. Bu nedenle, yatırımcılar kriz dönemini kolayca atlatabilecek şirketlerin hisse senetlerine odaklanmalıdır.

*https://www.kap.org.tr/tr/Sektorler